مهندسی استخراج معدن

نکات مهم در آتشباری کنترل شده
نویسنده : سعید زندی - ساعت ٩:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/٢٢
 

1- استفاده از ماده منفجره ضعیف تر

2- کاهش قطر چال

3- کاهش بار سنگ (burden) و فاصله بین چال ها (spacing)

4- استفاده از خرج با قطر کمتر در چال

5- استفاده از خرج گذاری منقطع

6- ایجاد ترک های مصنوعی


 
 
آتشباری کنترل شده(5)
نویسنده : سعید زندی - ساعت ٧:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/۳
 

روش آتشباری پیش شکافی :

در روش پیش شکافی (presplitting blasting) قبل از انفجار چال های اصلی در پیرامون

محدوده سنگ شکاف هایی ایجاد می شود و در همه نوع سنگی قابل استفاده است.

البته مشخصات سنگ مثل سختی و شکنندگی و وجود درزه و شکاف و سایر مشخصات

سنگ مهم ترین عوامل تعیین کننده آرایش چال ها و میزان خرج آن ها است. این روش

آتشباری کنترل شده در معادن روباز و استخراج سنگ های تزیینی و نما و ترانشه زنی

و حفر چاه به کار می رود.

در این پست بحث آتشباری کنترل شده را به اتمام می رسانیم. البته این بحث بسیار

گسترده و مفصل است و ما تنها به کلیاتی اشاره کردیم. علاقه مندان می توانند به

منابع اصلی بحث آتشباری مراجعه کنند.


 
 
آتشباری کنترل شده(4)
نویسنده : سعید زندی - ساعت ٩:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٥/٢
 

آتشباری بالشی (cushion blasting) :

این روش برای سنگ های همگن و سخت که هیچ گونه شکستگی و سطوح ضعیف ندارند

قابل اجرا است. در سنگ های غیر همگن حتما باید فضای بین خرج های مصرفی را به طور

کامل پر کرد که بدین منظور بعد از خرج گذاری موادی مثل پودر سنگ یا خرده ریزه های

حفاری و یا هر ماده ای را که به راحتی در داخل چال جریان یابد به داخل چال می ریزند.

اجرای این روش در مورد پله های اولیه معدن که احتمال عقب زدگی در آن ها بیش از

پله های عمیق تر است توصیه می شود. در زبان انگلیسی این روش به نام های

trimming و sabbing و slashing نیز خوانده می شود.


 
 
آتشباری کنترل شده(3)
نویسنده : سعید زندی - ساعت ٩:٢۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٤/۳٠
 

آتشباری صاف (smooth blasting) :

این روش برای سنگ های نسبتا مقاوم مناسب است و در حفر فضاهای زیر زمینی و

ترانشه های راه سازی و استخراج سنگ های تزئینی و نما کاربرد دارد. در این روش

چال های کنترل نسبت به سایر چال ها با خرج ضعیف تری خرج گذاری و به صورت فوری

و یا کم تاخیر منفجر می شوند و نتیجه عمل ایجاد سطح صاف و بدون شکستگی در توده

سنگ باقی مانده است. این روش آتشباری کنترل شده با نام های contour blasting و

perimeter blasting و sculpture blasting  نیز خوانده می شود.

 


 
 
آتشباری کنترل شده(2)
نویسنده : سعید زندی - ساعت ۸:۳٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٤/٢٩
 

چال های حفرشده در آتشباری کنترل شده را به سه دسته می توان تقسیم کرد :

الف) چال های مربوط به آتشباری کنترل شده که آخرین ردیف چال ها هستند و به نام

چال های کنترل نامیده می شوند.

ب) چال های که بین چال های کنترل و چال های تولید قرار دارند و چال های ضربه گیر

نام دارند.

ج) سایر چال های موجود در جبهه کار که به نام چال های تولید نامیده می شوند.

روش های آتشباری کنترل شده را به پنج روش زیر طبقه بندی می کنند :

1- آتشباری صاف (smooth blasting)

2- آتشباری بالشی(cushion blasting)

3- آتشباری با چال های خالی (line drilling)

4- آتشباری پیش شکافی (prosplitting blasting)

5- کنترل شکاف (fracture control)

در میان این روش ها روش line drilling گران ترین روش آتشباری کنترل شده می باشد.

روش های آتشباری کنترل شده دارای ویژگی های مشترک هستند :

_ چال های کنترل در پیرامون محدوده مورد نظر حفر می شوند.

_ فاصله چال های کنترل از هم کمتر از فاصله چال های تولید از یکدیگر است.

_ قطر چال بزرگتر از قطر خرج و معمولا دو برابر آن است.

_ آتشباری فوری و یا با تاخیر کم است.

_ معمولا در چال های کنترل خرج در تمام طول چال توزیع می شود.

_ چال های کنترل با هم موازی هستند و باید در حفر آن ها دقت به عمل آید.


 
 
آتشباری کنترل شده
نویسنده : سعید زندی - ساعت ۱٢:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٤/٢۸
 

به طور کلی آتشباری کنترل شده نوعی آتشباری است که در آن سعی می شود که سنگ

اصلی را حتی المقدور سالم نگه دارند و از آسیب به آن جلوگیری به عمل آورند تا در نتیجه

سطوح جانبی مقاطع آتشباری شده صاف و بدون شکستگی باقی بماند.

اهداف آتشباری کنترل شده به شرح زیر است :

1- یکنواختی و زیبایی سطوح آتشباری شده

2- پایداری توده سنگ برجا

3- کاهش لرزش زمین

4- کاهش عقب زدگی (back break)

5- کاهش هزینه مرمت و صاف کاری تونل ها

6- پایداری دیواره های نگهدارنده در معادن زیرزمینی

7- آسیب نرسیدن به دیواره نهایی کاواک (Final Pit Wall)

مبحث آتشباری کنترل شده یکی از مباحث مهم آتشباری می باشد. در پست های

بعدی به نکات دیگر مربوط به آتشباری کنترل شده مثل انواع روش های اجرای آن و

همچنین تخریب بنا با استفاده از این تکنیک می پردازیم.